Instytut Archeologii Instytut Archeologii i Etnologii Zakłady w Instytucie Archeologii Zakład Archeologii Śródziemnomorskiej

Zakład Archeologii Antycznej

Mozaika

 ZAKLAD

 ARCHEOLOGII

 ŚRÓDZIEMNOMORSKIEJ


Ceramika

 KIEROWNIK ZAKŁADU:

 prof. UG dr hab. N. Sekunda


 ADIUNKCI:

 dr S. Jędraszek, dr M. Paszke


 PROBLEMATYKA BADAWCZA:

  • historia i archeologia Palestyny
  • archeologia Syropalestyny w kontekściewojskowości fenickiej
  • historia i archeologia wojskowości greckiej
  • historia i archeologia Mezopotamii

Osoba

 prof. UG dr hab. N. Sekunda

dr S. Jędraszek

Osoba

dr M. Paszke


WYKOPALISKA ARCHEOLOGICZNE

NEGOTINO GRADIŠTE,

REPUBLIKA MACEDONII

 

Systematyczne, dobrze udokumentowane badania wykopaliskowe na stanowisku Negotino Gradište były prowadzone od 2009 roku przez międzynarodowy zespół pod wspólnym kierownictwem dr. hab. Nicholasa Sekundy, prof. UG, reprezentującego Uniwersytet Gdański oraz Gorana Saneva z Macedońskiego Muzeum Archeologicznego w Skopje.

 

Od 2011 roku do teraz wykopaliska były realizowane

z finansowym wsparciem Narodowego Centrum Nauki (projekt pt.

pt. „Negotino: Dolina środkowego Wardaru(Macedonia) w okresie

hellenistycznym i rzymskim”

nr UMO-2011/03/B/HS3/04669).

 

Najstarszy horyzont chronologiczny wyznaczają materiały ceramiki pochodzącej z V w. p.n.e. Fazę tę charakteryzuje brak kamiennych struktur architektonicznych, a jedynie jamy osadnicze z materiałem datowanym na epokę żelaza. Najsłabiej rozpoznaną fazą osadnictwa były pozostałości z IV w. p.n.e. Odnaleziono struktury kamienne oraz materiały ceramiczne pochodzące z tego samego okresu, w tym importowaną ceramikę grecką. Zasiedlenie w IV w p.n.e potwierdzają także znaleziska monet, jak na przykład moneta z drugiego okresu rządów Amyntasa III (M-11-19). W sektorze C5 najniżej położony i przebadany poziom stratygraficzny jest datowane został na okres hellenistyczny głównie dzięki znaleziskom lamp w tzw. typie efeskim (120-80 p.n.e.) i licznych monetom z II w. p.n.e. W centrum głównego pomieszczenia (locus 6) znajdowała się kamienna obstawa pieca z paleniskiem (obiekt 25), w którym znaleziono monetę – autonomiczną emisję Thessalonik z czasów Filipa V lub Perseusza (ok. 187/6-168/7 p.n.e.) oraz jedną ze wspomnianych tzw. lamp efeskich. Koniec użytkowania domu hellenistycznego, należy widzieć w początkach I wieku p.n.e. W obrębie niewielkiego pomieszczenia o wymiarach 1,5 x 1 m (locus 8) odkryto szereg interesujących figurek terakotowych z wyobrażeniem bóstwa żeńskiego oraz liczne monety.

Fundamenty późnorzymskiej budowli został znalezione w sektorze C3 datowane przez dwie monety Arkadiusza z lat 90. IV wieku n.e. Mamy tu do czynienia z obiektem refugialnym, powstałym w czasie późnoantycznych barbarzyńskich najazdów na Bałkany. Budowlę tę należy prawdopodobnie wiązać z pośpiesznie wzniesionymi murami obronnymi (częściowo wałem) wokół całego stanowiska. Fundamenty murów wkopano w pozostałości ostatniej fazy stałego zasiedlenia stanowiska.

W sektorze C3 odnaleziono pozostałości dwufazowej konstrukcji domu rzymskiego, w kilku miejscach docierając do pozostałości wcześniejszej zabudowy z okresu hellenistycznego, której fragmenty zostały gdzieniegdzie wtórnie wykorzystane. Faza pierwsza jest datowana dzięki znaleziskom monet z czasów Augusta, wczesnych lampek julijsko-klaudyjskich, nielicznym importom oryginałów oraz naśladownictwom form terra sigillata z 1. poł. I wieku n.e., do około 50-70 roku n.e. Datowanie drugiej fazy j oparto jest głównie na chronologii lamp, które można uznać za późnoflawijskie albo pochodzące z wczesnego okresu cesarzy adopcyjnych (czasów Trajana lub Hadriana).

Stanowisko zostało najprawdopodobniej stopniowo i pokojowo opuszczone w początkach pierwszego wieku p.n.e., kiedy to w realiach pax romana niedogodności braku wody na płaskowyżu zaczęły przesłaniać korzyści w postaci defensywnego położenia miasta.

Poza aspektem naukowym, badania w Negotino Gradište w ciągu tych sześciu lat dostarczyły ogromnych korzyści edukacyjnych i pozwoliły przeszkolić 30 polskich studentów z czego dziewiętnastu pierwszego i pięciu drugiego stopnia studiów oraz sześciu uczestników studiów doktoranckich. Dzięki temu praktykanci mogli nabyć bezcennych, praktycznych doświadczeń

z zakresu archeologii śródziemnomorskiej. Obok studentów i kadry naukowej związanej z Uniwersytetem Gdańskim w projekt zaangażowane były także osoby z innych ośrodków uniwersyteckich m.in. z Poznania, Torunia i Wrocławia. Na Uniwersytecie Gdańskim została obroniona jedna praca magisterska traktująca o zabytkach ze stanowiska, która niedługo ma zostać opublikowana w języku angielskim, a dwie kolejne są w planie.

 

Ostatnio modyfikowane: 20.03.2016